De klok als vlak op de wand
In een woonkamer wordt een klok van vier tot zeven meter bekeken, meestal vanuit een zitpositie. Dat verandert twee dingen. Ten eerste mag het formaat fors omhoog: een doorsnede van 40 tot 60 centimeter is in een gemiddelde woonkamer normaal, en boven een brede bank of een schouw werken modellen van 70 centimeter en meer. Ten tweede zakt de ideale ophanghoogte, omdat het oog van een zittende bewoner ongeveer 110 tot 120 centimeter boven de vloer zit.
Een veelgebruikte richtlijn is om het midden van de wijzerplaat op ongeveer 145 tot 160 centimeter te hangen wanneer de klok op een vrije wand komt, en om bij plaatsing boven een bank of dressoir ongeveer 25 tot 30 centimeter ruimte te laten tussen de bovenkant van het meubel en de onderkant van de klok. Minder ruimte laat de klok op het meubel lijken te rusten; meer ruimte laat hem los zweven.
Verhouding tot het meubilair
Een klok boven een tweezitsbank van 160 centimeter breed valt uit de toon wanneer hij 70 centimeter meet. Als vuistregel wordt vaak aangehouden dat een enkel object boven een meubelstuk ongeveer de helft tot tweederde van de meubelbreedte inneemt. Bij een bank van 220 centimeter komt dat neer op een klok tussen ruwweg 45 en 70 centimeter, of op een groepje kleinere objecten waarvan de klok er een is.
Wie de klok in een wandcompositie met lijsten opneemt, doet er goed aan de klok niet in het midden te zetten. Een klok trekt het oog al door de wijzers; centraal geplaatst wordt de rest van de wand ondergeschikt. Iets uit het midden, op een derde van de breedte, houdt de compositie in evenwicht.
Voor de rekenkant van formaat, kijkafstand en cijferhoogte staat een aparte pagina klaar: formaat en kijkafstand.
Tikken of niet
In de woonkamer wordt vaker naar geluid geluisterd dan in welke andere kamer ook, en de meningen lopen er ver uiteen. Een mechanische slingerklok voegt een ritme toe dat door veel bewoners juist gewaardeerd wordt, zeker in een kamer waar verder weinig geluid is. Een quartzuurwerk met een springende secondewijzer geeft daarentegen een korte, droge tik per seconde die in een stille kamer opvalt zonder dat er iets tegenover staat.
Wie het geluid wil vermijden zonder een mechanische klok uit te sluiten, kan kiezen voor een uurwerk met een doorlopende secondewijzer, in de handel meestal aangeduid als stil uurwerk of sweep. Het verschil tussen die typen staat uitgewerkt bij geluid en tikken.
Welke typen passen
- Een grote wandklok met een open wijzerplaat, als los beeldelement boven de bank of naast de televisie.
- Een zonneklok of skeletklok waarbij de wandkleur door het uurwerk heen zichtbaar blijft, geschikt voor kamers met weinig wandoppervlak.
- Een staande slingerklok of comtoise in een hoek, wanneer de kamer hoog genoeg is en er een vlakke, stevige achterwand beschikbaar is.
- Een schouwklok of tafelklok op de schoorsteenmantel, waarmee de klok op ooghoogte komt zonder boorwerk.
Licht en spiegeling
Een woonkamer heeft doorgaans een grote raampartij aan een zijde. Een klok met vlak glas op de wand tegenover dat raam vangt daglicht en wordt in de middag onleesbaar. Een gebold of gefacetteerd glas verspreidt de reflectie en heeft daar minder last van, en een klok zonder glas heeft het probleem helemaal niet. Meer daarover staat bij licht en wandkleur.
Waar dit soort klokken te vinden is
Voor grote wandklokken en voor modellen die op stijl geordend zijn is Klokkenconcurrent.nl een bruikbaar vertrekpunt. Een tweedehands of antiek exemplaar met sporen van gebruik past in een woonkamer waar niet alles nieuw hoeft te ogen; daarvoor is Tweedehandsklokken.nl ingericht. Wie voor de hoek een Franse staande klok overweegt, vindt bij Comtoise-klokken.nl zowel aanbod als achtergrond.
Volledige adressen: https://www.klokkenconcurrent.nl/, https://www.tweedehandsklokken.nl/ en https://comtoise-klokken.nl/.