Herkomst van de vorm
In de negentiende en twintigste eeuw werd in fabrieken en op stations met centrale tijdsystemen gewerkt. Een hoofdklok stuurde tientallen nevenklokken aan, die elke minuut een puls kregen. Die nevenklokken moesten van grote afstand leesbaar zijn en tegen een stoffige omgeving kunnen. Vandaar de dikke wijzers, de grote minutenring, de metalen rand en de bolle, gemakkelijk af te nemen ruit.
Veel van wat nu als industriële klok wordt verkocht is een nieuw gemaakt model in die vormentaal, met een quartzuurwerk in plaats van een nevenwerk. Dat is geen bezwaar, maar het verklaart wel waarom er in dit segment zoveel klokken met kunstmatig aangebrachte roestvlekken bestaan. Wie echte gebruikssporen wil, komt uit bij de tweedehandsmarkt.
Kenmerken
- Kast en rand van metaal, meestal in zwart, grijs of onbehandeld staal.
- Grote Arabische cijfers met een duidelijke minutenring en vaak een rode secondewijzer.
- Beugelmodellen die haaks op de wand staan en van twee kanten leesbaar zijn.
- Formaten die groter zijn dan in andere stijlen gebruikelijk, tot ruim boven de 60 centimeter.
- Zichtbare schroeven, klinknagels of een geopende constructie waarin het uurwerk zichtbaar blijft.
Waar de stijl het beste tot zijn recht komt
Industriële klokken vragen ruimte en hoogte. In een woning met standaardplafonds van 260 centimeter werkt een klok van 70 centimeter zelden; in een loft, een verbouwde bedrijfsruimte of een woonkamer met een vide wel. In een gewone woonkamer is 40 tot 50 centimeter meestal het maximum voordat de klok de wand overheerst.
De stijl past goed in een werkkamer en op een overloop, juist omdat een beugelmodel daar functioneel is. In een slaapkamer botst de stijl vaak met de wens om geluid en visuele drukte te beperken.
Metalen kasten geleiden geluid. Een quartzuurwerk met springende secondewijzer klinkt in een metalen kast harder dan in een houten kast. Wie een industrieel model in een stille ruimte hangt, kan beter naar een stille uitvoering kijken.
Echt of nagemaakt
Er zijn een paar aanwijzingen waaraan een origineel nevenklokwerk te herkennen is. De achterzijde heeft aansluitklemmen voor twee draden in plaats van een batterijhouder. Het uurwerk heeft een spoel en een ankerrad in plaats van een tandwieltrein met een kwartskristal. En de wijzerplaat is meestal van geëmailleerd staal of van gelakt aluminium, niet van bedrukt karton. Zie ook de begrippen nevenwerk en hoofdklok.
Waar dit soort klokken te vinden is
Nieuwe modellen in industriële vormentaal, inclusief extra grote formaten, staan bij Klokkenconcurrent.nl. Originele school-, fabrieks- en stationsklokken met echte gebruikssporen komen langs bij Tweedehandsklokken.nl.
Volledige adressen: https://www.klokkenconcurrent.nl/ en https://www.tweedehandsklokken.nl/.