De vormentaal
Mid-century staat voor het interieur van ruwweg 1945 tot 1965. De klokken uit die periode delen een aantal trekken. De wijzerplaat wordt gereduceerd tot twaalf punten, staafjes of balletjes. De rand verdwijnt of wordt vervangen door stralen. Materialen zijn licht hout zoals teak en noten, gecombineerd met messing, gelakt staal en gekleurd kunststof. Kleur wordt spaarzaam maar duidelijk ingezet: mosterdgeel, oranjerood, olijfgroen en turkoois.
De belangrijkste ontwerpen uit die periode kwamen uit de Verenigde Staten en uit Duitsland. In de Verenigde Staten ontwierp het bureau van George Nelson een reeks wandklokken voor fabrikant Howard Miller, waaronder modellen met bolvormige uiteinden aan stralen. In Duitsland brachten fabrikanten uit het Zwarte Woud vergelijkbare modellen op de markt, vaak met een quartz- of een eenvoudig veerwerk.
Waar de zonneklok wel en niet werkt
Een zonneklok neemt visueel veel meer ruimte in dan de doorsnede van de wijzerplaat suggereert. Een model met een plaat van 25 centimeter en stralen tot 60 centimeter vult een wandvlak van 60 bij 60 centimeter. Bij het bepalen van de plek telt de totale diameter, niet die van de plaat.
De vorm vraagt bovendien om een rustige achtergrond. Op een wand met behang met patroon of tussen lijsten in een compositie verdwijnt de stervorm. Een egale wand in een middentint laat de stralen het beste uitkomen; zie licht en wandkleur.
Andere typen uit dezelfde periode
- De keukenklok met een geëmailleerde plaat en een korte, kleurige kast, vaak met een ingebouwde eierwekker.
- De tafelklok met een teakhouten kast en een messing rand, bedoeld voor een dressoir.
- De wandklok met een houten schijf en messing staafjes als uuraanduiding.
- De reisklok met opklapbaar deksel, in leer of gelakt metaal.
Het onderscheid tussen een origineel uit de jaren vijftig en een hedendaagse uitvoering zit vaak in de achterzijde. Een origineel heeft een opwindas of een aansluiting voor netstroom; een nieuwe uitvoering heeft een batterijhouder en een gestandaardiseerd quartzuurwerk. Dat maakt de nieuwe uitvoering niet minder bruikbaar, maar het is wel een ander object.
In welk interieur
Mid-century klokken passen bij een woonkamer met laag meubilair, veel hout en een egale wand. Ze combineren goed met de Scandinavische stijl, die deels uit dezelfde periode voortkomt, en botsen met zwaar klassiek meubilair. In een werkkamer of keuken uit dezelfde periode zijn de keukenmodellen met emaille op hun plaats.
Waar dit soort klokken te vinden is
Nieuwe uitvoeringen in mid-century vormentaal, waaronder zonneklokken, staan bij Klokkenconcurrent.nl onder de stijlrubrieken. Originele exemplaren uit de jaren vijftig en zestig komen voorbij bij Tweedehandsklokken.nl.
Volledige adressen: https://www.klokkenconcurrent.nl/ en https://www.tweedehandsklokken.nl/.